Türkiye’de ve Dünyada Ceviz Üretimi ve Ticareti

FAO’nun 2013 verilerine göre dünyada yaklaşık 3,5 milyon ton ceviz üretimi yapılmakta olup Türkiye 190 bin ton ceviz üretimiyle dünya üretiminden yaklaşık % 6’lık bir pay alarak Çin, İran ve ABD’den sonra dördüncü sırada yer almaktadır.
Çizelge 3’e deki üretim alanları, üretim miktarları ve hektar başına verime bakıldığında, dünyada toplam 999.081 ha alanda ceviz üretimi yapıldığı görülmektedir. Bu üretim alanının % 43’üne Çin, % 11’ine ABD, % 10’una da Türkiye sahiptir.
Çizelge 3.’de dünya ceviz verim ortalamasının 3.528 kg/ha olduğu görülmektedir. Ceviz verimi açısından ülkeler incelendiğinde ilginç bir tablo ile karşılaşılmaktadır. Ceviz üretimi ve üretim alanları açısından ilk sıralarda gelen ülkelerin verimlilikte aynı performansı gösteremedikleri görülmektedir. Dünyada ceviz veriminde 22.294 kg/ha ile Slovenya ilk sırada yer almaktadır. Slovenya’nın verimdeki başarısını ceviz üretiminde bölgeye uygun yüksek verimli çeşitleri yetiştirmesi ve kapama ceviz bahçesi oranının yüksek olması şeklinde açıklamak doğru olacaktır. Üretim ve alan istatistiklerinde açık ara önde olan Çin, verimlilikte 4.000 kg/ha ile 14. sırada yer almaktadır. Türkiye ise 1.950 kg/ha verim ile dünyada 31. sırada yer almaktadır.
Yıllara sari dünya ceviz ticareti, Çizelge 4.’de incelenmiştir.
Ceviz hem kabuklu hem de kabuksuz olarak dış ticarete konu olmakta olup ceviz dış ticaretinde de yıllara göre bir artış yaşanmaktadır. İhracat miktarı (kabuklu+kabuksuz) 2009 yılında 411.821 ton iken 2013 yılında 494.791 ton olarak gerçekleşmiş olup bu yıllar arasında % 20’lik bir artış yaşanmıştır. Çizelge 4’e bakıldığında 2009 ve 2013 yılları arasında dünya genelinde ceviz ithalatında % 30’luk bir artış meydana gelmiştir.
Çizelge 4 ve 5 incelendiğinde 2013 yılında dünyada 298.061 ton kabuklu ve 196.730 ton kabuksuz cevizin ihracatı yapılmaktadır. Dünya ceviz ihracatında ABD ilk sırada yer almaktadır. ABD ceviz dış ticaretinden 120.215 ton kabuklu ile %46 ve 70.788 ton kabuksuz ile %35 pay almaktadır.

Çizelge 6’da Dünya ceviz ithalatında ülkelerin payı verilmektedir. 2012 yılında dünyada 253.306 ton kabuklu ve 156.953 ton kabuksuz cevizin ithalatı yapılmıştır. Çizelge 6’da görüldüğü üzere ceviz üretiminde dünyada açık ara lider olan Çin kabuklu ceviz ithalatında da ilk sırada yer almaktadır. Çin kabuklu ceviz ithalatında dünyadaki toplam ithalatın %20’sini gerçekleştirmektedir.
Ceviz üretici ülkeler arasında sadece ABD’nin üretimi ihracat temellidir. ABD ceviz üretimlerini ihraç etme politikası üzerine kurgulamış ve bu amaçla üretimini yönlendirmektedirler.
Çin üretimde %50’lik bir paya sahip olsa da mutlak ithalatçı bir ülke olması bu büyük orandaki üretimini iç tüketimini karşılamaya yönelik yaptığı anlamına gelmektedir. Üretim sıralamasında 2. sırada yer alan İran ise dış ticarette önemli miktarlarda yer almaması iç talebi karşılayacak bir üretim miktarına sahip olduğu izlenimi vermektedir.
Çizelge 7’de yıllar itibariyle Türkiye’nin ceviz dış ticareti incelenmiştir. 2005-2014 döneminde Türkiye’nin ceviz ihracatı (kabuklu+kabuksuz) 216 tondan 4.884 tona yükselmiştir. Aynı yıllar arasında ise ithalat miktarı 14.360 tondan 27.457 tona yükselmiştir. Çizelge 7’den da anlaşılacağı üzere Türkiye ceviz dış ticaretinde yıllar itibariyle açık vermekte olup 2005 yılında 14.144 ton olan bu açık 2014 yılında 22.572 tona yükselmiştir.
Yapılan bilimsel çalışmalarda 2019 yılı sonuna kadar üretim alanlarının %30 oranında, tüketimin %17 oranında artacağı, 2019 itibariyle ithalatın 40.785 Tona, ihracatın 5.603 tona yükseleceği, ithalatın ihracata göre oransal olarak daha fazla artacağı ve üretimi artırıcı tedbirler alınmazsa dış ticaret açığının artmaya devam edeceği öngörülmektedir.