Kestane Çeşitleri

İri çeşitler: Bu gruba giren meyve irilikleri yıllara göre az çok değişmekle birlikte genel olarak çok iri ve iri meyvelidir.

        Sarıaşılama: Ağacı orta kuvvette yarı dik gelişir. Verimli çeşittir. Meyvelerde yuvarlağa yakın oval, meyve ucuna doğru hafif üçgenimsi, meyve tabanı düzdür. Meyve kabuğu ince, tipik kestane renginde parlak tüysüz, yüzeyi aralıklı hafif çizgilidir. İçi krem renginde, tohum zarı tohuma çokça girer ve taze iken zor ayrılır. Verimli, her yıl meyve vermeye eğilimli olan bu çeşit ekim ayının ilk on günü içinde hasat edilir. Orta mevsimde (haziran ortaları) çiçeklenir. Sofralık tüketime uygun olan bu çeşit aynı zamanda kestane şekerlemesi sanayinde de kullanılmaktadır. Kestane dal kanseri ve mürekkep hastalığına karşı oldukça hassastır.

 

Osmanoğlu: Erkencidir. Meyveleri genellikle yuvarlağa yakın oval şekilli bazen üçgenimsidir, meyvelerde simetri her zaman tam değildir. Meyve kabuğu ince tipik kestane renginde parlak hafif tüylü (meyve ucu daha sık tüylü) yüzeyi aralıklı hafif çizgilidir. İçi krem renginde, tohum zarı tohuma çokça girer ve taze iken zor soyulur. Ancak haşlanırken tohumunun daha az dağılması nedeniyle şekerleme yapımında kullanılmaktadır. Verimli ve her yıl ürün veren bu çeşit eylül ayının 2.  haftasında hasat edilir. Meyve iriliği yıllara göre çok değişmektedir.

 

          Vakit kestanesi: Yalova’nın kıyı yöresinde yetiştirilmektedir. Meyveleri üçgen şekillidir. Meyve kabuğu orta kalınlıkta, rengi kestane rengine yakın koyulukta parlak, meyve ucu belirgin tüylü, yüzeyi hafif çizgilidir. İçi krem renginde, tohum zarı tohuma çokça girer ve taze iken zor soyulur. Çok verimli bir çeşittir, her yıl ürün verir. Eylül ayının son haftasında hasat edilir. Orta mevsimde çiçeklenir.

          İnegöl: Meyveleri yuvarlağa yakın ovaldir. Meyve kabuğu ince, tipik kestane renginde, parlak, yüzey çizgileri az belirgindir. İçi krem renginde, tohum zarı tohuma çokça girer ve taze iken kolay soyulur. Verimli ve her yıl ürün veren bu tip eylül ayının son haftasında hasat edilir. Meyve iriliği yıllara göre çok değişir

Erkenci çeşitler:

Bu çeşitler genellikle çok küçük meyveli gruba girmektedir. Çok erkencidirler.

           Karamehmet: Meyveleri yuvarlağa yakın, meyve kabuğu koyuca az parlak ve kalıncadır. İçi krem renginde, tohum zarı tohuma az girer veya girmez ve taze iken zor soyulur. Orta derecede verimi olan bu çeşitler her yıl verir. Eylül ayının birinci haftasında hasat edilir. Meyveleri çok küçüktür.

           Hacıibiş: Meyveleri yuvarlağa yakın, meyve kabuğu ortaya yakın koyuca, az parlak ve kalıncadır. İçi krem renginde, tohum zarı tohuma az girer veya girmez. Taze iken genellikle zor soyulur. Çok verimli olan bu çeşit her yıl vermeye eğimlidir. Eylül ayının ikinci haftasında hasat edilir. Meyveleri çok küçüktür.

  Hamur yapımına uygun çeşitler

          Bu çeşitler genellikle orta iri veya küçük meyveli olup belirgin özellikleri; tohum zarlarının daha kolay soyulması ve meyvenin içine girmemesidir.

          Mahmutmolla: Meyve kabuğu ince kestane renginde, orta derecede parlak, yüzeyi hafifçe tüylüdür. İçi krem renginde, tohum zarı tohuma az girer veya girmez. Taze iken orta derecede kolay soyulur. Verimli ve her yıl ürün veren bir çeşittir. Eylül ayının son haftasında hasat edilir. Meyveleri orta irilikte ve küçüktür. Orta veya geç mevsimde çiçeklenir.

           Hacıömer: Ağaçları orta kuvvette ve yayvan gelişir. Meyveleri genellikle yuvarlağa yakındır. Meyve kabuğu ince, orta koyu renkli ve parlaktır. İçi açık krem, tohum zarı tohuma az girer. Taze iken kolay soyulur. Meyveleri orta irilikte ve küçüktür. İyi bir tozlayıcı çeşit olarak önerilmektedir. Verimli bir çeşittir. Eylül ayının 3.haftası hasat edilir. Taze tüketime ve hamur yapımına uygundur.

Yukarıda ismi geçen kestanelerin çoğu ülkemiz şartlarında en üst verimde yetiştirilen kestane çeşitleridir. Bunun yanında ülkemizde yetiştiriciliğine ağırlık verilmemekle birlikte Yurt dışında yetiştirilen ve önemli yer oluşturan yabancı kestane çeşitleri de bulunmaktadır. Bunlar,

İtalya; Pesio, chiusa, val susa, luserna, castel del rio,

Fransa; Sardonne, montagne, bouche de bétizac, marsol, comballe, bournette, maraval, maridonne, marigoule,

Bouche de bétizac

Maraval

Marigoule

Marsol

Fransiz INRA arastirma enstitüsünün Anadolu kestanesi x Japon kestanesi caprazlamadan elde ettigi hibrit kestanedir.

Mürekkep hastaligina dayanikli olmasindan ve aşı yerinde bircok kestane cesidi ile uyum sagladığından dolayı Fransada en tercih edilen kestane ANACIDIR. Örnegin Belle Epine, Bouche de Betizac, Bournette,Marigoule, Precoce Migoule, Verdale v.s. ana çeşitleriyle iyi uyum saglar.

MEYVESI icin ana çeşit olarak dikildiginde gal arısına karşı hassas olmasından dolayı gal arısı bulundugu bölgelere dikilmemelidir.
 

Fransiz kestane çesitlerinin hasat tarihleri


İspanya; Famosa, amarelante, longal, garrida, ınxerta, loura,

Japonya; Tsukuba, ginyose, Ishizuki, tanzawadır.

 Amerikan kestaneleri (C. dentata Borkh.): Amerika’nın doğu eyaletlerinin önemli ağaç türlerinden birisidir. 1800’lerin sonlarına doğru Çin’den ithal edilen tohumlarla ülkeye giren kanser (Endothia parasitica) büyük zarar vermiş ve bu türün1950’lere kadar neredeyse tamamını öldürmüştür. Bugün tek kalan ağaçlar mevcuttur. Dik ve uzun boylu ağaçlar yapar. Bir yaşlı sürgünleri koyu kırmızı renkli, parlak  ve üzerlerindeki oval irice tomurcuklar dışa yöneliktir. Yaprakları uzun dişli ve tüysüz yaprakları vardır. Meyveler çok küçük (150-320 adet/kg), tatlı ve zar kolay soyulur.

Çin Kestaneleri  (C. mollisima Bl.): Yayılıcı top ağaç formundadır.  Alt yüzü tüylü olan geniş ve kalın yapraklarıyla tanınır. Bir yaşlı sürgünlerin ucunda tüyler bulunur. Geniş iklim ve toprak koşullarına uyabilmektedir. -29oC’ye dayanabilmektedir. Endothia parasitica kanser hastalığına karşı dayanıklıdır. Meyve iriliği değişkendir (60-300 adet/kg).

Japon Kestaneleri (C. crenata Sieb & Zucc.): Ağaçlar genellikle yayılıcı forma sahiptir. Farklı iklim ve topraklara dayanımı Çin kestaneleri kadar değildir. -15oC’den sonra zarar görür. Yaprakları dar, küçük dişli ve yaprak tabanı düzdür. Meyveleri çok iri-küçük arasında değişir. Tadları genellikle kötüdür.

Avrupa kestaneleri (C. sativa Mill.): Genellikle dik büyüyen uzun ağaçlar oluşturur. E. parasitica kanser hastalığına ve soğuğa dayanım açısından farklılıklar gösterir. Yaprakları Amerikan kestanelerine benzerdir kenarları testere dişlidir. Ancak alt yüzleri tüylüdür. Bir yaşlı dalları kuvvetli, tomurcukları diğer türlerinkinden daha iri, koyu kırmızı, yuvarlak ve ovaldir. Meyve kabuğu kahverengi tonlarındadır. İrilik çok değişir. Çok sayıda kültür çeşidi vardır.